Goede voornemens: 5 tips

Het is zowel geruststellend als verontrustend: gedragsverandering is voor iedereen lastig. En dat komt echt niet omdat u het niet graag genoeg wilt. Denk maar eens aan die keer dat u de keuken ging opruimen en besloot dat de koffiekopjes toch echt veel praktischer staan in dat andere keukenkastje. Hoe vaak greep u de eerste weken mis? Dit heeft echt niets te maken met dat u die koffiekopjes eigenlijk niet op een andere plek wilde zetten, maar met dat het voor ons, als gewoontedieren, lastig is een vast patroon te doorbreken.

Daarbij zijn we allemaal ook nog eens voorzien van een natuurlijke weerstand tegen verandering. Zelfs als we iets héél graag willen, zoals gezond eten of meer bewegen, spelen zich in uw hoofd allerlei onbewuste processen af die erop gericht zijn om alles bij het oude te laten. Onze hersenen koppelen automatisch aan ieder voordeel een nadeel. En die nadelen worden door onze hersenen ook nog eens flink overdreven. Dat is best logisch, want het helpt ons overleven: we denken letterlijk wel twee keer na voor we iets gevaarlijks doen. Tegelijkertijd zet dit een rem op alles dat nieuw, spannend en anders is.

Met een chronische ziekte bent u daarnaast niet alleen afhankelijk van uw wilskracht en doorzettingsvermogen, maar óók van de lichamelijke mogelijkheden.

En dan worden we ook nog eens maximaal blootgesteld aan allerlei verleidingen via televisie, supermarkten, stations, tijdschriften, winkelstraten en de nog gevulde voorraadkast. En wist u al dat alles waar we niet aan proberen te denken, alleen maar hardnekkiger terugkomt in onze gedachten? Probeer maar eens niet aan een roze olifant te denken nu..

Ook hebben we niet alleen te maken met onze eigen ingesleten gewoonten, maar ook met die van ons gezin of vriendengroep (‘hè, doe toch niet zo ongezellig!’).

Kortom, bij veranderen komt veel meer kijken dan wilskracht alleen. Merkt u dat u het moeilijk vindt om uw gedrag te veranderen? Bedenk u dan dat u niet zwak bent, maar dat dit een volstrekt normale reactie is. Het kost tijd, moeite en energie om te veranderen, maar dat is het waard! Dus hou vol!

Om u een beetje te helpen, deel ik 5 tips:

1) Stel een duidelijke doel

Door het stellen van een doel is de kans groter dat er in de praktijk ook daadwerkelijk iets terecht komt van uw goede voornemen(s). Maak een plan dat realistisch is en dat bestaat uit duidelijke acties. Wil niet teveel te snel. En maak een plan waar u zelf mee aan de slag wil (..en niet omdat anderen dit ook doen) en dat past bij uw dagelijks leven met alle uitdagingen en verleidingen. Noteer dit doel en deel het met anderen. U zult merken dat het stimuleert als anderen u af en toe geïnteresseerd vragen hoe het gaat met uw voornemens.

2) Wees voorbereid

Bereid u er op voor dat het een keer mis zal gaan. En dat is niet erg. De vraag is alleen: hoe gaat u hiermee om? Het keukenkastjesvoorbeeld is echt niet zo anders dan wanneer het u een dag niet lukt om u aan uw geplande gedragsverandering te houden. Lukt het u een keer niet om meer te bewegen, denk dan niet meteen: ‘nu is mijn week mislukt, dus kan ik er net zo goed mee ophouden'. Ook wanneer u toch zwicht voor dat stukje chocola bij de thee, werkt het veel beter om niet meteen te besluiten dat u nu net zo goed met dat hele dieet kunt stoppen en de rest van de reep opeet.

3) Wees positief

Probeer voor uzelf de positieve kanten van uw voornemen goed te benoemen. Wat levert het op? U wilt bijvoorbeeld minder zout gaan eten, zodat uw bloeddruk lager wordt en ook het minder drinken wat makkelijker gaat, waardoor er minder gewichtstoename tussen de dialysebehandeling is en er minder onttrokken hoeft te worden en u zich prettiger voelt na een dialyse. Door goed stil te staan bij wat het voornemen u oplevert, komt u minder snel in de verleiding om uw plannen aan de wilgen te hangen.

4. Draai het eens om

Focus niet alleen op ‘het nieuwe’ van de verandering, maar bekijk de huidige stand van zaken eens goed. Bedenk eens goed wat de voordelen eigenlijk zijn als u níet verandert. U zult merken dat ook hierbij er bij elk voordeel automatisch één of meerdere nadelen opborrelen in uw gedachten: de minpunten van het vasthouden aan het oude. En ook in dit geval wegen de nadelen zwaarder in onze beleving.

Pak er een blaadje papier bij:

- Eerst noteert u de voor- en nadelen van een verandering die u overweegt. Bijvoorbeeld: voortaan iedere dialyse een half uur fietsen op de dialysefiets. Een voordeel kan zijn: u verbetert uw conditie. Een nadeel kan zijn: het is zo'n gedoe.

- Daarna maakt u een lijst met de voor- en nadelen van het niet-veranderen. Een voordeel van het niet-veranderen (dus níet dialysefietsen), kan zijn: alles blijft gewoon zoals het was en u kunt uw tijd besteden aan andere dingen, zoals de hele dialysebehandeling wegdommelen. Een nadeel van het niet-veranderen kan zijn: uw conditie wordt niet beter, u houdt last van rusteloze benen en u zult nooit weten of dat fietsen inderdaad het fosfaat in uw bloed verlaagt.

- Stel u vervolgens eens heel bewust voor hoeveel spijt u zult voelen als u de kans om iets nieuws te doen nu voorbij laat gaan. We hebben zo’n hekel aan spijt, dat het ons voorstellen van spijt in de toekomst ons kan motiveren tot het tóch doorzetten van een keuze die we eigenlijk als lastig beschouwen.

Door het opschrijven en voorstellen van deze gedachten zult u merken dat u ongevraagde gedachtenkronkels beter het hoofd kunt bieden. Zodat u in 2020 geen spijt hoeft te voelen omdat 2019 niet meer was dan een herhaling van 2018, 2017 of 2016... ;-)

5) Richt uw huis gezond(er) in

En als laatste een hele praktische tip: kijk eens goed naar uw huis. Het helpt enorm om gezondere keuzes te maken wanneer je veel gezond eten om je heen ziet en het ongezonde juist niet zichtbaar aanwezig is. Wat 'gezond' hierbij is, hangt overigens af van uw voornemen. Dit geldt natuurlijk bij alle verleidingen.

Heeft u een kaliumbeperkt dieet? Zet dan liever geen goedgevulde fruitschaal midden op uw eettafel of aanrecht. Als u graag fruit eet, koop dan alleen fruit dat minder kalium bevat en dat goed te bewaren is in de groentelade van de koelkast, zoals appels, peren en aardbeien.

Wilt u meer weten over het gezonder inrichten van uw huis? Kijk dan eens naar deze handige tips van het Voedingscentrum. (Let wel op: de hier gegeven adviezen zijn niet speciefiek voor mensen met een nierziekte)

Ik wens u het allerbeste toe voor 2019 en dat al uw voornemens mogen slagen!